ગ્રામ્ય વહીવટમાં મોટો ફેરફાર

તલાટી-કમ-મંત્રી અને મહેસૂલી તલાટીની કામગીરીનું સ્પષ્ટ વિભાજન

રાજ્ય સરકાર દ્વારા ગ્રામ્ય કક્ષાએ વહીવટી પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક અને ઝડપી બનાવવા માટે એક મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. પંચાયત અને મહેસૂલ વિભાગ દ્વારા નવા જોબચાર્ટની જાહેરાત કરવામાં આવી છે, જેના થકી હવે તલાટી-કમ-મંત્રી અને મહેસૂલી તલાટીની ફરજો સંપૂર્ણપણે અલગ કરી દેવામાં આવી છે. અગાઉ એક જ કર્મચારી પર આવતો ૯૦ થી ૧૦૦ જેટલી કામગીરીનો બોજ હવે હળવો થશે.

પંચાયત મંત્રી ઋષિકેશ પટેલે આપેલી માહિતી મુજબ, લાંબા સમયથી થતી રજૂઆતોને ધ્યાનમાં રાખીને જૂના ઠરાવો રદ કરી આ નવી કાર્યપ્રણાલી અમલમાં મૂકવામાં આવી છે.

🏢 તલાટી-કમ-મંત્રી (પંચાયત સચિવ) ની નવી જવાબદારીઓ

હવેથી તલાટી-કમ-મંત્રીને ‘પંચાયત સચિવ’ તરીકે ઓળખવામાં આવશે. તેમના કાર્યક્ષેત્રમાં મુખ્યત્વે પંચાયત અધિનિયમ હેઠળની નીચે મુજબની કામગીરી રહેશે:

• પંચાયત વહીવટ: ગ્રામ પંચાયતની દૈનિક કામગીરી, પરચૂરણ ઉપજ અને વેરાની વસૂલાત.
• નોંધણી અને પ્રમાણપત્રો: ગામમાં જન્મ-મરણ તથા લગ્નની નોંધણી, BPL દાખલા, તેમજ ડિજિટલ ગુજરાત પોર્ટલ મારફતે આવક અને જાતિના પ્રમાણપત્રો કાઢી આપવા.
• ગ્રામ્ય સુવિધાઓ: ગામની જાહેર સ્વચ્છતા, પીવાના પાણીના પુરવઠાની દેખરેખ અને પંચાયત હસ્તકની જમીન પરથી દબાણ દૂર કરાવવું.
• યોજનાઓનો અમલ: વિવિધ સરકારી પંચાયતી યોજનાઓનું સ્થાનિક કક્ષાએ અમલીકરણ કરવું.

🌾 મહેસૂલી તલાટીની કામગીરી

જમીન અને મહેસૂલને લગતી તમામ કામગીરી હવેથી સંપૂર્ણપણે મહેસૂલી તલાટીના હસ્તક રહેશે:

• જમીન રેકોર્ડ અને દસ્તાવેજો: જમીન મહેસૂલ સંહિતા હેઠળના ગામ નમૂનાઓ, વારસાઈ અને પેઢીનામાની કામગીરી.
• કાયદાકીય પ્રક્રિયાઓ: અશાંત ધારો, જમીન સંપાદન, સર્વે અને સેન્સસ સંબંધિત કામગીરી.
• ઓનલાઈન કામગીરી અને યોજનાઓ: PM-SVAMITVA, PM-KISAN, e-KYC અને પાકના સચોટ ઉત્પાદનની ચકાસણી (GCES) ની ઓનલાઈન પ્રક્રિયા.
• આપત્તિ વ્યવસ્થાપન: કુદરતી આપત્તિ વખતે કૃષિ રાહત પેકેજ માટે પાક વાવેતરની ચકાસણી અને સહાય માટેની પ્રાથમિક કાર્યવાહી.

💡 આ નિર્ણયથી ગ્રામજનોને શું ફાયદો થશે?

જૂની વ્યવસ્થામાં પંચાયત અને મહેસૂલની કામગીરી વચ્ચેના ઓવરલેપને કારણે એક જ વ્યક્તિ પર બેવડી જવાબદારી આવતી હતી (જેમ કે જમીન અંગેની તપાસ, ૧૩૫-D ની નોટિસ, સરકારી પડતર જમીનની ચકાસણી વગેરે).

નવા જોબચાર્ટ મુજબ હવે:

• પંચાયતનું કામ = પંચાયત સચિવ (તલાટી-કમ-મંત્રી)
• જમીન-મહેસૂલનું કામ = મહેસૂલી તલાટી

એવું સ્પષ્ટ વિભાજન થવાથી કર્મચારીઓનો કાર્યબોજ ઘટશે. પરિણામે, ગ્રામ્ય વિસ્તારના નાગરિકોને દાખલા મેળવવાથી લઈને જમીનના પ્રશ્નોના ઉકેલ સુધીની વિવિધ સરકારી સેવાઓ વધુ સરળતાથી અને ઝડપથી મળી શકશે. જરૂર પડ્યે બંને કેડર વચ્ચે માત્ર સંકલન રાખવાનું રહેશે.