પૂર્વોત્તરમાં મેઘતાંડવ, અરુણાચલમાં વાદળ ફાટતાં ITBPના ૧૫ જવાનો ફસાયા
ગાંધીનગર: દેશભરમાં ચોમાસાની ચાલમાં બેવડું વલણ જોવા મળી રહ્યું છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) ના તાજેતરના અહેવાલો અનુસાર, ઉત્તર-પશ્ચિમ, મધ્ય અને દક્ષિણ ભારતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં આગામી ૬ થી ૭ દિવસ સુધી વરસાદની કોઈ ખાસ સંભાવના નથી. બીજી તરફ, પૂર્વોત્તર રાજ્યોમાં ભારે વરસાદ, ભૂસ્ખલન અને પૂરના કારણે જનજીવન સંપૂર્ણપણે અસ્તવ્યસ્ત થઈ ગયું છે.
ચોમાસાની ટ્રફ ખસી, ગરમી અને ઉકળાટમાં વધારો
હવામાન નિષ્ણાતોના મતે, ચોમાસાની ટ્રફ લાઇન હિમાલયની તળેટી તરફ સરકી ગઈ છે. આ ભૌગોલિક ફેરફારને કારણે વાતાવરણમાં મોટો પલટો આવ્યો છે:
- સૂકો પવન: રાજસ્થાન, ગુજરાત, મધ્યપ્રદેશ અને દિલ્હીમાં વરસાદ ખેંચાતા સૂકા પવનો ફૂંકાઈ રહ્યા છે.
- તાપમાનમાં ઉછાળો: આ રાજ્યોમાં સરેરાશ તાપમાન ૩૨°C થી ૩૭°C ની વચ્ચે નોંધાઈ રહ્યું છે, પરંતુ હવામાં રહેલા ભેજના કારણે અઠવાડિયા સુધી ભારે ઉકળાટનો સામનો કરવો પડી શકે છે.
‘હીટ ઇન્ડેક્સ’ અથવા ‘ફીલ લાઇક’ તાપમાનની આકરી અસર
વાસ્તવિક તાપમાન ભલે ૩૫°C ની આસપાસ હોય, પરંતુ નાગરિકોને ૪૫°C ડિગ્રી સુધીની આકરી ગરમીનો અહેસાસ (‘ફીલ લાઇક’) થઈ રહ્યો છે.
- વૈજ્ઞાનિક કારણ: હવામાં ભેજનું પ્રમાણ વધુ હોવાથી શરીરમાંથી નીકળતો પરસેવો સરળતાથી સુકાતો નથી, પરિણામે શરીરનું કુદરતી રીતે ઠંડુ પડવાનું તંત્ર ખોરવાય છે. વાસ્તવિક તાપમાન કરતાં વધુ ગરમી લાગવાની આ સ્થિતિને હીટ ઇન્ડેક્સ કહેવામાં આવે છે.
- વિવિધ શહેરોની સ્થિતિ:
- ભુવનેશ્વર: ૩૬°C તાપમાન અને ૬૩% ભેજ સાથે હીટ ઇન્ડેક્સ ૪૯°C સુધી પહોંચી ગયો.
- મુંબઈ: ૩૨°C તાપમાન અને ૭૦% ભેજને કારણે ૪૦°C જેવી આકરી ગરમી અનુભવાય છે.
- દિલ્હી અને શ્રીગંગાનગર: અહીં હીટ ઇન્ડેક્સ ૪૫-૪૬°C નોંધાયો છે.
પૂર્વોત્તર અને પૂર્વ ભારતમાં કુદરતી પ્રકોપ
એક તરફ પશ્ચિમ અને મધ્ય ભારતમાં વરસાદે વિરામ લીધો છે, ત્યારે બિહાર, પશ્ચિમ બંગાળ, આસામ, મેઘાલય, સિક્કિમ અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં ભારેથી અતિભારે વરસાદ સતત ચાલુ છે.
- અરુણાચલ પ્રદેશમાં જવાનો સંપર્ક વિહોણા: સોમવારે અરુણાચલના કુરુંગ કુમે જિલ્લામાંથી વહેતી કુમે નદીમાં અચાનક ભારે પૂર આવ્યું હતું. આ હોનારત બાદ ભારત-ચીન સરહદ (LAC) નજીક આવેલી ‘તાપા બોર્ડર આઉટપોસ્ટ’ પર તૈનાત ઇન્ડો-તિબેટિયન બોર્ડર પોલીસ (ITBP) ના ૧૫ જવાનો સાથેનો સંપર્ક તૂટી ગયો છે. સુરક્ષાદળો દ્વારા યુદ્ધના ધોરણે બચાવ કામગીરી અને સંપર્ક સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે.
- આસામમાં જળબંબાકાર: ટિયોક વિસ્તારમાં પુથી નદીએ રૌદ્ર સ્વરૂપ ધારણ કરતાં પાળો તોડી નાખ્યો છે. જેના પરિણામે અનેક ગામડાઓ અને હજારો હેક્ટર ખેતીલાયક જમીન પાણીમાં ગરકાવ થઈ ગઈ છે. અનેક જગ્યાએ રસ્તાઓ ધોવાઈ જતાં વાહનવ્યવહાર ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયો છે.
